Stappen naar een aardgasvrij dorp - De WEP aanpak

Via logische en natuurlijke processtappen wordt toegewerkt naar een breed gedragen wijkenergieplan voor een aardgasvrij dorp. De werkwijze is gebaseerd op het idee dat de warmtetransitie vraagt om een grote betrokkenheid van bewoners: zowel bij het doel, bij het samenwerkingsproces er naartoe, als bij de warmteoplossing zelf.

Procesbegeleiding

Om het dorp aardgasvrij te maken zijn er twee primaire processen:

  1. Proces met dorpsbewoners gericht op draagvlak voor de warmteoplossing
  2. Proces van rekenen en tekenen aan een betaalbare en kwalitatief goede warmteoplossing

Daarnaast zijn er ook contacten met stakeholders zoals de gemeente, netbeheerder,
woningcorporatie, andere vastgoedeigenaren, marktpartijen en financiers gericht op
planvorming van de warmteoplossing.
Bij de uitvoering van het project werken we binnen een structuur die bestaat uit:

  • Projectgroep, mensen die actief bezig gaan met de uitvoering van het project. Binnen de
    projectgroep zijn er werkgroepen actief op de onderwerpen: participatie en financiën &techniek
    (rekenen en tekenen).
  • Kerngroep, deze bestaat uit een afvaardiging van de werkgroepen en de gemeente, de
    opdrachtgever, mogelijk aangevuld met andere stakeholders.
  • Klankbordgroep, bewoners die graag betrokken zijn bij het project en regelmatig bevraagd
    kunnen worden of feedback kunnen geven op plannen van de projectgroep.

De kerngroep houdt zich bezig met de grote lijnen van het project en het stakeholderproces.
In regiebijeenkomsten wordt de voortgang bewaakt en besproken. De kerngroep bepaalt
of/wanneer en welke entiteit wordt gecreëerd voor de warmtevoorziening in het dorp. De
projectgroep richt zich op het proces voor draagvlak, en later ook op het proces van rekenen
en tekenen. Zij krijgen hierbij ondersteuning van (externe) experts.

Wijk Energie Plan (WEP)
De klankbordgroep, bestaand uit een grote groep bewoners en vertegenwoordigers van
vereniging van Dorpsbelangen, de eventuele huurdersvereniging en andere stakeholders,
wordt geraadpleegd door en geeft feedback op plannen van de projectgroep.
Om zoveel mogelijk mensen te verleiden mee te doen gebruiken we een aanpak met
uiteenlopende activiteiten om de verschillende bewonersgroepen te betrekken.

WEP aanpak

In vier stappen wordt er gewerkt naar een wijkenergieplan en een intentieverklaring van de
gemeente:

Wijk Energie Plan in vier stappen

De WEP aanpak is erop gericht om de projectgroep te versterken en een zo groot mogelijk
draagvlak voor de warmteplannen te creëren. WEP staat voor: WijkEnergiePlan
Binnen deze stappen worden activiteiten ontplooid om de mensen te betrekken, bewust te
maken en de urgentie te laten voelen om actief te worden. Met keukentafelgesprekken,
themabijeenkomsten, het spelen van een interactief bewustwordingsspel (we energy game)
en kleine en grotere bewustwordingsacties worden de bewoners benaderd. Voorbeelden
van activiteiten zijn: een workshop inductiekoken, een excursie naar een showroom waar we
kunnen luisteren naar het geluid van een lucht warmtepomp. Hierbij veel aandacht voor de
kloof tussen de late koplopers en de zogenoemde middengroep.
Door aan te sluiten bij bestaande structuren in het dorp, het organiseren van laagdrempelige
activiteiten, aan te sluiten bij interesse/vragen van bewoners en het bieden van concrete
oplossingen voor urgente problemen/vraagstukken vergroten we de samenwerking.
Hieronder per stap een aantal van de belangrijkste activiteiten:

Activiteiten in stap 1:
opstellen plan van aanpak, goedestarttraining voor initiatiefnemers en werkgroepleden,
stakeholderanalyse, startbijeenkomst met het dorp, oprichten klankbordgroep.

Activiteiten in stap 2:
technische inventarisatie, behoeftepeiling, koppelkansen inventariseren, wijkvisie
samenstellen, behoeftebijeenkomst bewoners

Activiteiten in stap 3:
technische uitwerking in scenario’s, schrijven wijkenergieplan, visualisatie technische
scenario’s, besluitvormingsbijeenkomst bewoners

Activiteiten in stap 4:
Eventueel Afmaken of aanpassen wijkenergieplan, intentieverklaring gemeente voor vervolg,
eventueel workshops op gebied van lokaal eigendom e.d.

In stap 2 volgt de technische inventarisatie, voor deze inventarisatie zetten we experts in. In
onderstaand schema een overzicht van de stappen die gezet worden om een start scan te
maken, deze gegevens hebben we nodig om vervolgens aan de slag te kunnen met
scenario’s voor de toekomst, stap 3.

De projectgroep wordt ondersteund door procesbegeleiders van de Coöperatieve aanpakkers,
een samenwerkingsverband van organisaties met veel ervaring in het begeleiden van
burger-energie-initiatieven. Met hen worden de stappen met geschikte activiteiten ingevuld
die passen in het project en bij de behoefte van de bewoners. Ook zijn er trainingen
mogelijk.

De Coöperatieve aanpakkers is een samenwerkingsverband van Groninger Energiekoepel
(GrEK), Grunneger Power (GP) en de Natuur en Milieufederatie Groningen (NMG). Zij zijn
onderdeel van de landelijke netwerkorganisatie van Buurtwarmte. Deze landelijke
samenwerking van Energie Samen borgt kwaliteit, expertise en democratische
besluitvorming.

De Coöperatieve aanpakkers kunnen ook ondersteunen bij de uitvoering van het
wijkenergieplan in de vervolg fasen: Ontwerpen, Bouwen en Beheren.

Meer informatie?

jantine.koppert@grek.nl